Amr Bin Ehtem

Ebû Rib’i, Ebû Nuaym, Amr bin Ehtem bin Sümey et-Temimi el-Minkari, Şair bir sahabi’dir. Hitabeti ve şairliğiyle meşhur soylu bir âile’-den gelen Amr’ın hayatı hakkında kaynaklarda fazla bilgi yoktur.

Amr Bin Ehtem

Amr Bin Ehtem
عَــمْــرُو بْــنُ اْلأ َهْــتـَـم


 Baba Adı    :    El-Ehtem Sinân bin Sümey.
 Anne Adı    :    Bilgi yok.
 Doğum Tarihi ve Yeri    :    Bilgi yok.
 Ölüm Tarihi ve Yeri    :    Hicri 57. Miladi 677 yılında vefât etti.
 Fiziki Yapısı    :    Bilgi yok.
 Eşleri    :    Bilgi yok.
 Oğulları    :    Bilgi yok.
 Kızları    :    Bilgi yok.
 Gavzeler    :    Bilgi yok.
 Muhacir mi Ensar mı    :    Hicret edemedi.
 Rivayet Ettiği Hadis Sayısı    :    Bilgi yok.
 Sahabeden Kim ile Kardeşti    :    Bilgi yok.
 Kabile Neseb ve Soyu    :    Amr bin Ehtem bin Sümey bin Sinân bin Hâlid bin Minkar bin Ubeyd bin Mukâ’ıs bin Hâris Onun ismi ise el-Hâris bin Amru İbn-i Kâ’b bin Sa’d bin Zeydümenat bin Temim et-Temimi el-Mikari.
 Lakap ve Künyesi    :    Ebû Rib’i, Ebû Nuaym.
 Kimlerle Akraba idi    :    Bilgi yok.


Amr Bin Ehtem Hayatı

Ebû Rib’i, Ebû Nuaym, Amr bin Ehtem bin Sümey et-Temimi el-Minkari, Şair bir sahabi’dir. Hitabeti ve şairliğiyle meşhur soylu bir âile’-den gelen Amr’ın hayatı hakkında kaynaklarda fazla bilgi yoktur. Onunla ilgili olarak bilinenler, çeşitli olaylar ve şiirlerinden çıkarılabilen bilgilerden ibarettir. Babasının adının Sinân olduğu da söylenmektedir.

Hicretin 9. Miladi 630 yılında henüz çocuk yaşta iken kabilesinden yetmiş seksen kişilik bir heyetle Medine’ye geldi. Müslümanlar tarafından esir alınan Temimliler’i kurtarmak ve İslâmiyet hakkında bilgi edinmek maksadıyla gelen heyet, devrin âdetine uyarak yanlarında hatib ve şairlerini de getir-mişlerdi. Bunların İslâm şairleriyle karşılaşmasını istiyorlardı.

Her ne kadar Resûlullâh (s.a.v), böyle bir karşılaşmayı uyğun görme-mişse de Temimliler’in ısrarı üzerine onların Zibrikân gibi meşhur şair ve hatibleriyle Müslümanlardan Hassân bin Sâbit gibi şair sahâbiler atıştılar. Resûlullâh (s.a.v)’e karşı kaba davranışları sebebiyle Resûlullâh’a nasıl hitab edileceğini öğreten el-Hucurât suresinin 2 ve 5. âyetlerinin nüzûlüne sebeb olan Temimliler İslâm şairlerinin üstünlüğünü kabul ederek Müslü-nan oldular. Resûlullâh (s.a.v) bol hediyeler vererek onları uğurladı.

Kabilesi içinde itibarı çok yüksek bir sahâbi olan Amr bin Ehtem son derece yakışıklı olduğu için kendisine “Mükahhal” sürmeli de denilirdi. Hz.Ömer (r.a)’ın huzuruna aynı kabileden Ahnef ile aralarında çekilen kur’a sonucu kabilesinin reisliği ona verilmiş, aynı gün rakibi ile aralarında geçen şiirli ve hitabeli atışmada da üstün gelmiştir.

Amr bin Ehtem, Fars (İran) topraklarının fethini gerçekleştiren ve aralarında Temimli askerlerin de bulunduğu ordu saflarında yer almış, zafer haberini de manzum ifadeleriyle Hz.Ömer’e o duyurmuştur.

Amr bin Ehtem, Câhiz’in de söylediği gibi hem şiir hem de hitabette başarılı olmuş sayılı kişilerdendir. Bir gün Resûlullâh’ın huzurunda kendi kabilesinden şair Zibrikân’la birbirlerini tavsif etmeleri sırasında kullandığı sözler Resûlullâh (s.a.v)’ın:

      “-Beyânın sihirli, şiirin de hikmetli olanı vardır!”demesine vesile olmuştur.

Amr bin Ehtem şiirleriyle değişik konuları işlemiştir. Kendi soy ve âile şerefini anlatan, kabilesinin menkıbe ve zaferlerini dile getiren ve yer yer hamasi özelliği olan şiirleri yanında, misafirperverliğin esasını ikrâm-dan önce güler yüz ve tatlı dilin teşkil ettiğini belirten, zulmü yerib zalimi kına-yan ve bazı nasihatları dile getiren beyitleri de vardır. Bu arada tabiat, gökyüzü, hayvan tasvirleri ve hiciv onun şiirinin değişik görüntüleridir. 1

Amr bin Ehtem’in şiirlerinden bir tanesi şöyledir:

“-Bırak beni ey Mâlik’in annesi!

Cimrilik iyi adamların itibarını çalıb götürür.

Hayatım hakkı için, ülkeler sakinlerine dar gelmez.

Ne var ki kişilerin kötü ahlakı o ülkeleri yaşanmaz hale sokar.

Şair Zibirkan’a hitaben şunu söyleyen odur:

“-Resûlullâh (s.a.v)’ın huzurunda saçlarını yayarak bana sövmekte devam ettin.

Oysa doğru söylemedin, sözlerinde ve görüşlerinde de isabet etmedin.

Eğer bize karşı kin beslerseniz çok görmem, çünkü aslınız Rum dur.

Rum, Arablara karşı duyduğu kine mâlik olamaz!”

Şeybe bin Sa’d, bin el-Ehtem, Müemmil bin Hâkân bin el-Ehtem ve Hâlid bin Safvân bin Abdullah bin el-Ehtem’in amcasıdır. Bunların hepsi, meşhur beliğ kişilerdir. 2

Şübhesiz ki, en doğrusunu Allâh bilir. Allâh onlardan razı olsun.


1- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi-3-83 
2- el-İsabe İbn-i Hacer el-Askalani-3-485-No-5774