Habib bin Mesleme

Habib bin Mesleme (r.a), Miladi 610 veya 620 yıllarında Mekke’de doğdu. Kureyş kabilesinin Fihr koluna mensubdur. Anadoluya yaptığı bir çok seferler sebebiyle Habibü’r-Rûm diye de anılır. Hicretin sekizinci yılı veya Miladi 629-30 yılında Müslüman oldu.

Habib bin Mesleme

Habib Bin Mesleme
حَــبـِـيــبُ بْــنُ مَــسْــلَــمَــة


 Baba Adı    :    Mesleme el-Fihri.
 Anne Adı    :    Zeyneb bint-i Nâkış el-Fihri dir.
 Doğum Tarihi ve Yeri    :    Miladi 610 veya 620 de Mekke’de doğdu.
 Ölüm Tarihi ve Yeri    :    Hicretin 42. Miladi 662 yıllarında Muâviye devrinde İrminiye valiliği sırasında burada vefat etti.
 Fiziki Yapısı    :    Bilgi yok,
 Eşleri    :    Maviye bint-i Yezid. Bu kadının vefatından sonra kız kardeşi Ümame bint-i Yezid ile evlendi,
 Oğulları    :    Habib, Abdurrahman
 Kızları    :    Bilgi yok.
 Gavzeler    :    Tebük Seferi, Suriye ve Anadolu fetihleri.
 Muhacir mi Ensar mı    :    Mekke fethinden sonra Medine’ye geldi.
 Rivayet Ettiği Hadis Sayısı    :    Rivayeti var, sayısı belli değildir.
 Sahabeden Kim ile Kardeşti    :    Bilgi yok.
 Kabile Neseb ve Soyu    :    Habib bin Mesleme bin Mâlik bin Vehb bin Sa’lebe bin Vaile bin Amr bin Şeyban bin Muharib bin Fihr.
 Lakap ve Künyesi    :    Ebû Mesleme, Ebû Abdurrahman,
 Kimlerle Akraba idi    :    Bilgi yok.



Habib Bin Mesleme Hayatı



Habib bin Mesleme (r.a), Miladi 610 veya 620 yıllarında Mekke’de doğdu. Kureyş kabilesinin Fihr koluna mensubdur. Anadoluya yaptığı bir çok seferler sebebiyle Habibü’r-Rûm diye de anılır. Hicretin sekizinci yılı veya Miladi 629-30 yılında Müslüman oldu. Resûlullâh (s.a.v) ile birlikte ğazvelere iştirak etmek için Medine’ye gitti ve Tebük Ğazvesi’ne katıldı. Ancak onun sahabi olmadığını söyleyenler de vardır.

Hâlid bin Velid (r.a) kendisini, Büsr bin Ebû Ertât ile birlikte Gûtatü Dımaşk’ın bazı köylerine baskın yapmak için gönderdi. Habib (r.a) Hicri 15. Miladi 636 yılında bir öncü süvari birliğinin başında Yermük Savaşı’na katıldı ve Suriye’nin önemli bir kısmını fethetti. Ayrıca kendisi gibi Fihriy olan İyâd bin Ğanm ile birlikte Antakya’yı ikinci defa fethetti. Hicri 17. Miladi 638 yılında Cürcüme şehri üzerine yürüdü. Cerâcime barış istemek zorunda kaldı. Yapılan bu anlaşmaya göre Cerâcime gerektiğinde asker vermeyi, Amanus Dağı’nda ve Suriye’ye giriş çıkış noktalarına hâkim olan kalelerde bulunduracağı kuvvetlerle Müslümanlara bilgi verip casusluk yapmak suretiyle yardımcı olmayı kabul etti.

Aynı yıl Selâmet Geçidi diye de anılan Hades kalesi’ni Malatya ve civarını ele geçirdi. Hicri 19. Miladi 639 yılında el-Cezire bölgesinin feth hareketlerine katıldı. Şanlıurfa, Harran, Nusaybin, Mardin Samsat bölge-lerinin fetihlerinde aktif görevlerde bulundu. Hicri 20. Miladi 640-41 yılında Hz.Ömer (r.a), tarafından el-Cezire’ye vali tayin edilen Habib bin Mesleme, daha sonra Hicri 22. Miladi 642-43 yıllarında Bâbülebvab’ın fethinde Süraka bin Amr’a yardım etmek üzere görevlendirildi.

Halife Hz.Osman (r.a) döneminde Suriye Valisi Muâviye bin Ebû Süfyan tarafından Hicri 24. yılı sonunda Miladi 645 yılının Ekim ayında Doğu Anadolu’ya gönderilen Habib bin Mesleme, Bizans kuvvetlerine karşı başarılı oldu. Hicri 25. Miladi 645-46 yılda Kâlikalâ’yı (Erzurum’u) emanla alıb birçok şehir ve kasabayı haraca bağladıktan sonra Suriye’ye geri döndü.

Daha sonra Hicri 32. Miladi 652-53 de, Hz.Osman (r.a) tarafından Bâbülebvâb’ın fethinde Selmân bin Rebia el-Bâhili’ye yardım etmek üzre görevlendirildi. Ancak, Habib bin Mesleme bu ordunun sevk ve idaresini kendisi üstlenmek isteyince aralarında ihtilaf çıktı ve Habib’i destekleyen Suriyeliler’le, Selmân’ı destekleyen Iraklılar, birbirlerini ölümle tehdit etmeye başladılar.

Hicri 35. Miladi 655 yılında Kınnesrin valiliğine tayin edilen Habib bin Mesleme göreve yeni başladığı sırada Muâviye bin Ebû Süfyan onu Hz.Osman’a yardım etmek üzere Medine’ye gönderdi. Vâdilkurâ’ya ulaş-tığında halifenin öldürüldüğü haberini alınca Dımaşk’a geri döndü. Habib bin Mesleme (r.a), bundan sonra Muaviye bin Ebû Süfyan ile beraber oldu ve onun Hz.Ali’ye gönderdiği heyetin sözcülüğünü, Sıffın’de Suriye ordu-sunun sol kanat kumandanlığını yaptı.

Hicri 41.Miladi 661 yılında Muâviye tarafından İrminiye valiliğine tayin edildi ve burada vefat etti. Muâviye bin Ebû Süfyan’ın istişare heye-tindeki önemli kişilerden bir olan Habib bin Mesleme (r.a), savaş teknik-lerini iyi bilen cesur bir kumandandı. İrminiyye’de kırktan fazla şehir ve kaleyi fethetmesi de bunu açıkça göstermektedir.

Ğanimetlerin taksimine dair rivayet ettiği bir hadis-i şerif, Ahmed İbn-i Hanbel’in el-Müsned’i ile Ebû Davud, İbn-i Mâce ve Dârimi’nin es-Sünen’lerinde yer almaktadır. 1

Şübhesiz ki en doğrusunu Allâh bilir. Allâh onlardan razı olsun.



1- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi-14-372