Esed bin Sa’ye (r.a)

Esed bin Sa’ye (r.a), Medine’de Beni Kurayza Yahudileri yurdunda dünyaya geldi. Ancak doğum tarihi bilinmemektedir. Ömrünün büyük bir kısmı Yahudilikle geçti. Babasının ismi Sa’ye olarak geçer. Annesinin ismi hakkında bilgi yoktur.

Esed bin Sa’ye (r.a)

Esed Bin Sa’ye
أسَــدُ بْــنُ سَــعْــيَــة


 Baba Adı    :    Sa’ye.
 Anne Adı    :    Bilgi yok.
 Doğum Tarihi ve Yeri    :    Bilgi yok.
 Ölüm Tarihi ve Yeri    :    Bilgi yok.
 Fiziki Yapısı    :    Bilgi yok.
 Eşleri    :    Bilgi yok.
 Oğulları    :    Bilgi yok.
 Kızları    :    Bilgi yok.
 Gavzeler    :    Bilgi yok.
 Muhacir mi Ensar mı    :    Bilgi yok.
 Rivayet Ettiği Hadis Sayısı    :    Bilgi yok.
 Sahabeden Kim ile Kardeşti    :    Bilgi yok.
 Kabile Neseb ve Soyu    :    Beni Kurayza oğullarından dır.
 Lakap ve Künyesi    :    Bilgi yok.
 Kimlerle Akraba idi    :    Esed bin Ubeyde’nin amcası oğulu, Sa’lebe bin Sa’ye’nin kardeşi’dir.



Esed Bin Sa’ye Hayatı

Esed bin Sa’ye (r.a), Medine’de Beni Kurayza Yahudileri yurdunda dünyaya geldi. Ancak doğum tarihi bilinmemektedir. Ömrünün büyük bir kısmı Yahudilikle geçti. Babasının ismi Sa’ye olarak geçer. Annesinin ismi hakkında bilgi yoktur. Onun hakkında şu bilgiler vardır.

Âsım bin Ömer bin. Kâtede der ki:

      “-Bana, Benî Kurayza halkının yaşlılarından biri Sen, Benî Kuray-zaların kardeşi Benî Hedl’den Sâ’lebe bin Sâye , Esid bin Sâye ve Esed bin Ubeyd’in nasıl Müslüman olduğunu biliyormusun?” diye sordu.

Ben :

      “-Hayır! Vallâhi, bilmiyorum!” dedim.

“-Beni Kureyza’nın yaşlılarından olan zat dedi ki Şamlı bir Yahûdi vardı. Ona İbn-i Heyyiban denilirdi. İslamiyetten iki yıl önce, bu zat, bizim yanımıza geldi. Aramıza girdi. Ve hepimizin üstünü oldu. Hayır! Vallâhi beş vakit namazı kılmayanlar arasında hiçbir zaman, Ondan daha faziletli ve daha üstün olan bir adam görmedik! O yanımızda oturdu, kaldı. Yağmursuzluktan kıtlığa uğradığımız zaman ise:

      “-Ey İbn-i Hayyiban! Bizim için yağmur duasına çık!”derdik.

O da:

      “-Hayır! Vallahi, zekât ve sadakanızı getirip önüme koymadıkça , olmaz!” derdi.

O’na:

      “-Zekât ve sadaka ne kadardır?” diye sorardık.

O da:

      “-Hurmadan bir Sa’ yahut arpadan iki Mud!” derdi.

Bunu, kendisine götürürdük. O da, kayalığımızın üstüne çıkar, Allâh dan bizim için yağmur dilerdi. Vallâhi, bulunduğumuz yerden daha ayrıl-madan yağmura tutulur ve sulanırdık! Bunu, iki veya üç kere değil, defalarca yapmıştı. Sonra, aramızda O, ölüm döşeğine düştü. Öleceğini anlayınca:

      “-Ey Yahûdi cemâati! Yemesi ve içmesi bol bir yerden, beni, yoksulluk ve aclık yurduna getirenin ne olduğunu sanırsınız?” diye sordu.

      “-Sen, daha iyi bilirsin!” dedik.

“-Ben bu memlekete ancak, gelme zamanı çok yaklaşmış bulunan, buraya hicret edecek olan O peygamberi gözlemek üzere geldim! Onun yakında Peygamber olarak gönderilmesini ve benim de, O’na tabi olmamı umuyorum. Onun gelme zamanı size çok yakındır.

Ey Yahûdi Cemaâti ! O’na tabi olmakta sizi kimse geçmesin! Çünkü O kendisine aykırı hareket edenlerin kanlarını dökmek, çocuklarını ve kadınları esir etmek selâhiyeti ile gönderilecektir! Siz, bu hususta ondan korunamazsınız!”dedi.

Resûlullâh (s.a.v) peygamber olarak gönderildiği ve Benî Kurayza Yahûdilerini kuşattığı zaman, yetişmiş, delikanlılık çağında bulunan bu gençler:

      “-Ey Kurayza oğulları! Evet, Vallâhi bu gelecek olan O Peygamber-in sıfatındadır!”dediler.

Geceleyin kaleden inib Müslüman oldular. Kanlarını mallarını ve çocuklarını kurtardılar. Bunlar, ne Kureyza, ne de , Nadir oğulları soyun-dandı. Fakat, yukarı kuşaklarda, onların amca oğulları soyundan gelmiş oluyorlardı. Bunlar da, Abdullâh bin Selâm gibi, Resûlullâh (s.a.v)’in Peygamberliğine inanan ve Yahûdileri İslâmiyete teşvik eden Yahûdi âlimlerinden idiler.

Sa’ye’nin oğulları Sâ’lebe ve Esed le bunların amcalarının oğlu Esed bin Ubeyd:

      “-Ey Benî Kureyza Cemâtı! Vallâhi, siz çok iyi bilirsiniz ki: O, Resûlullâh’dır. Kendisinin sıfatları da, bize mâlumdur. O sıfatları, bize hem kendi âlimlerimiz, hem Benî Nadir âlimleri söylemişlerdir. O âlim-lerin İlki de, şu Huyey bin Ahtab ile bizim katımızda halkın en doğru sözlüsü olan İbn-i Heyyiban’dır. O öleceği sırada, bu Peygamberin sıfat-larını bize haber vermişti!”dediler.

Benî Kureyza Yahûdileri:

      “-Bu, O, gelecek Peygamber değildir!”dediler.

Sâ’ye oğulları:

      “-Evet! Vallahi; bu gelecek olan O Peygamberin sıfatındandır! Allâh -dan korkunuz. O’na iman ediniz!” dediler.

Benî Kurayza Yahûdileri

      “-Biz, Tevrat’tan ayrılmayız!”dediler. 1

Taberi, ve İbn-i Mende şöyle rivayet ettiler:

“-Abdullah bin Selâm, Sa’lebe bin Sa’ye, Esed bin Ubeyd, Esed veya Useyd bin Sa’ye Müslüman oldukları zaman Yahudiler:

      “-Muhammed’e ancak içimizdeki kötü insanlar gittiler!”dediler. Bunun üzerine Yüce Allâh, şu âyeti inzal buyurdu:

      “-Hepsi bir değildirler. Ehli Kitabın içinde ayakta dikilen bir ümmet vardır ki, gecenin saatlerinde onlar secdeye kapanarak Allâh’ın âyetlerini okurlar. Allâh’a ve âhiret gününe inanırlar, iyiliği emrederler, kötülükten vazgeçirmeye çalışırlar. Hayır işlerinde de birbirleriyle yarış yaparlar. İşte onlar salihlerdendir!” 2

Eseb bin Sa’ye (r.a)’ın hayatı hakkında fazla bilgi bulunmamakla beraber, onun âile bireyleri, varsa rivayet etmiş olduğu hadisler hakkında, ve geri kalan hayatı ile ilgili nerde ve ne zaman hangi tarihte vefat ettiğine dair elimizde bundan fazla hiçbir bilgi yoktur.

Şübhesiz ki, en doğrusunu Allâh bilir. Allâh, onlardan razı olsun.



1- M.Âsım Köksal İslâm Tarihi-12-336 
2- el-İsabe, İbn-i Hacer el-Askalani-1-48-No-100- Al-i İmran-113-114