Adiy Bin Nadle

Adiy bin Nadle (r.a), Mekke doğumludur. Ancak hangi tarihte doğ-duğu belli değildir. Babasına, Nadle veya Nudeyle’de denilmektedir. ancak meşhur olan ismi Nadle’dir. Bazı eserlerde Adiy bin Nadle yerine Adiy bin Esed olarak da zikredilmektedir.

Adiy Bin Nadle

Adiy Bin Nadle
عَــدِيّ بِــنْ نَــضْـلَـة


 Baba Adı    :    Nadle bin Abdüluzza.
 Anne Adı    :    Bint-i Mes’ûd, bin Huzafe, bin Sa’d.
 Doğum Tarihi ve Yeri    :    Tarih yok, Mekke doğumludur.
 Ölüm Tarihi ve Yeri    :    Habeşistan’da vefat etmiştir.
 Fiziki Yapısı    :    Bilgi yok.
 Eşleri    :    Bint-i Na’ce el-Huveylid.
 Oğulları    :    1-Nu’man 2-Nuaym 3-Abdullah 4-Muttalib.
 Kızları    :    Emine.
 Gavzeler    :    Ğazvelere yetişemedi.
 Muhacir mi Ensar mı    :    Mekke, 2. Habeşistan Muhaciri dir.
 Rivayet Ettiği Hadis Sayısı    :    Bilgi yok.
 Sahabeden Kim ile Kardeşti    :    Bilgi yok.
 Kabile Neseb ve Soyu    :    Adiy bin Nadle bin Abduluzza bin Hursan bin Avf bin Abid bin Avic bin Kâ’b el-Kureyşi el-Adevi dır.
 Lakap ve Künyesi    :    Bilgi yok.
 Kimlerle Akraba idi    :    Şâir Nu’mân bin Adiy’nin babasıdır.


Adiy Bin Nadle Hayatı

Adiy bin Nadle (r.a), Mekke doğumludur. Ancak hangi tarihte doğ-duğu belli değildir. Babasına, Nadle veya Nudeyle’de denilmektedir. ancak meşhur olan ismi Nadle’dir. Bazı eserlerde Adiy bin Nadle yerine Adiy bin Esed olarak da zikredilmektedir. Annesinin adı: Bint-i Mes’ûd bin Huzafe bin Sa’d bin Sehm’dir. Kabile ve soyu:Adiy bin Nadle bin Abduluzza bin Hursan bin Avf bin Abid bin Avic bin Kâ’b el-Kureyşi el-Adevi dır. Şâir Nu’mân bin Adiy’nin babası dır. Dört tane oğlu vardı. Bunlar ise: Nu’mân, Nuaym Abdullah, Muttalib dir. Bir tane kızı vardı onun ismi ise Emine idi.

Adiy bin Nadle (r.a), Mekke’de ilk sıralarda Müslüman olmuş ve Allâh yolunda yapılan 2. Habeşistan hicretine katılmıştır. Bu sefere oğlu Nu’mân da katılmıştır. Ve, orada Habeşistan da vefat etmiştir. 1

Adiy bin Nadle, İslâmiyetin ortaya çıkmış olduğu ilk günlerde İslâm olma şerefine nail olmuş sahabilerden biridir. Onun bu hareketi, kabilesi Beni Adiy’i ve Mekkeli Kureyş müşriklerini çok kızdırmıştır. Bu yüzden de ona çeşitli hakaretler eza ve işkencelerin yapılmasına sebeb olmuştur. Adiy bin Nadle bunların hepsine tahammül etme sabrını göstermiştir.

Adiye bin Nadle (r.a), ikinci Habeşistan hicretinde Habeşistan’a göç etmek mecburiyetinde kalmıştır. Orada çok uzun bir müddet kalmıştır. Hicret-i Nebeviyye olmadan önce Habeşistan da hastalanarak Medine’ye dönmek fırsatını elde edemeden vefat etmiştir. İslâm Muhacirleri arasında Habeşistan’da vefat eden ilk sahâbi olmak sıfatını kazanmış olup orada defn edilmiştir.

Adiy bin Nadle’nın ismi bilinen hanımı Bint-i Na’ce el-Huveylid dir. Çocuklarından bazılarının isimleri ise şöyle zikredilmektedir. Buna göre Hicaz da Nu’mân adında. Habeşistan da Abdullah adında bir oğlu olduğu bilinmektedir. Bu arada Hicaz da, Muttalib ve Nuaym adlarında iki oğlu ile Emine adında bir kızından da bahs edilmektedir.

Oğulları içinde Nu’mân ismi katidir. Zira Nu’mân bin Adiy bin Nadle şair olub şiir ve edebiyata düşkün bir zat idi. Bu arada kadınlara karşı da zaâfiyet ve meyli vardı, denilir.

Hz.Ömer (r.a) zamanında vali olarak tain edilmiştir. Valiliği esnasın-da yazmış olduğu bir şiirde kadına laf atarcasına medhiyeler yazdığından bunu duyan Hz.Ömer (r.a), kendisini valilikten âzletmiştir.

Âzl sebebini öğrenen Nu’mân bin Adiy bin Nadle, Hz.Ömer’e hesab verirken yazmış olduğu ğazel şeklindeki şiirden maksadının sadece şiir söylemek olduğunu beyan etmişse de, bunu kabul etmiyen Hz.Ömer:

      “-Böyle şiir yazdıktan sonra bana vali olamazsın!”demiştir.

Adiy bin Nadle hakkında yukarıda zikrettiğimizden başka hiçbir kayıt yoktur. Kaç yaşında vefat ettiği ve kaç yılında vefat ettiğine dair elimizde herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. 2

Şiir şöyledir:

“-Hasnâ’ya şunu bildirecek yok mu? Kocası Meysân’da güzel kâse-ler de içip neşeleniyor.

Dilediğim zaman, ülkenin en güzel şarkıcı kadınları bana şarkı söylüyor. Ayaklarının parmakları ucunda durub raksediyorlar…

Eğer nedime olursan ne olur küçük bardakla değil, büyük bardakla sula beni!

Herhalde Mü’minlerin emiri bunu duyarsa, bizim böylesine çılğınca yaptığımız eğlencelerimize kızar!”

Hz.Ömer bu beyitleri duydu ve ona şöyle yazdı:

      “-Şiirlerini duydum. Vallâhi beni fena halde kızdırdın!”

Bunun üzerine onu, görevinden azletti. Nu’mân bin Adiy, ne kadar özür dilediyse halife Ömer (r.a) ona artık görev vermedi. 3

Şübhesiz ki, en doğrusunu Allâh bilir. Allâh, onlardan razı olsun


1- M.Âsım Köksal İslâm Tarihi-3-226 
2- Ashâb-I Kirâmın Meşhurları-Hayati Ülkü-190 
3- el-İsabe İbn-I Hacer el-Askalani-4-553-No-8753