Abdurrahman Bin Avvâm

Abdurrahman bin Avvâm (r.a), Âşere-i Mübeşere’den, Cennet ile müjdelenen on kişi den biri olan Zübeyr bin Avvâm’ın en büyük kardeşidir. Mekke-i Mükerreme’de dünyaya geldi ancak doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir.

Abdurrahman Bin Avvâm

Abdurrahman Bin Avvâm
عــبـدُ الــرّحْــمَــنُ بْــنُ اْلـعَـــوَّام


 Baba Adı    :    Avvâm bin Hüveylid.
 Anne Adı    :    Ümmü’l-Hayr bint-i Mâlik bin Amile.
 Doğum Tarihi ve Yeri    :    Tarih yok. Mekke doğumludur.
 Ölüm Tarihi ve Yeri    :    Yermük Savaşı’nda şehid oldu.
 Fiziki Yapısı    :    Bilgi yok.
 Eşleri    :    Bilgi yok.
 Oğulları    :    Abdullah.
 Kızları    :    Bilgi yok.
 Gavzeler    :    Mekke Fethi’nden sonraki savaşlar.
 Muhacir mi Ensar mı    :    Hicret edemedi.
 Rivayet Ettiği Hadis Sayısı    :    Bilgi yok.
 Sahabeden Kim ile Kardeşti    :    Bilgi yok.
 Kabile Neseb ve Soyu    :    Abdurrahman bin Avvâm bin Hüveylid bin Esed bin Abdüluzza bin Kusay bin Kilâb bin Mürre bin Kâ’b bin Lüey el-Kureyşi el-Esedi dir.
 Lakap ve Künyesi    :    Bilgi yok.
 Kimlerle Akraba idi    :    Resûlullâh’ın Halâsı oğlu Zübeyr bin Avvâm-’ın baba bir kardeşidir. Resûlullâh, onun halâsı Hadice’nın kocasıdır.


Abdurrahman Bin Avvâm Hayatı


Abdurrahman bin Avvâm (r.a), Âşere-i Mübeşere’den, Cennet ile müjdelenen on kişi den biri olan Zübeyr bin Avvâm’ın en büyük kardeşidir. Mekke-i Mükerreme’de dünyaya geldi ancak doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Babası: Avvâm bin Hüveylid bin Esed. Hz.Hâdicetü’l-Kübra’nın kardeşidir. Annesi ise: Ümmü’l-Hayr bint-i Mâlik bin Amile dir. Kâbile neseb ve soyu şöyledir: Abdurrahman bin Avvâm bin Hüveylid bin Esed bin Abdüluzza bin Kusay bin Kilâb bin Mürre bin Kâ’b bin Lüey el-Kureyşi el-Esedi Nesebi, Resûlullâh (s.a.v)’in nurlu silsilesi ile dedelerinden Kusay’da birleşir.

Zübeyr bin Bekkâr, amcası Mus’ab’dan naklen andı:

Bu Abdurrahman Bedir Savaşı’nda müşriklerle beraberdi. Yenilğiye uğradıklarında, kardeşi Abdullah bin Avvâm ile beraber deve üstündeydiler. Amcalarının oğlu Hâkim bin Hizâm’ın yaya olduğunu gördüler. Abdullah topaldı. Kardeşi Abdurrahman ona dedi ki:

      “-Haydi inelim de Hâkim’i bindirelim?!”

Abdullah bin Avvâm ona kızarak şöyle dedi.:

      “-Allâh, senin layığını versin! Görmüyor musun, topal bir adamım!”

Abdurrahman bin Avvâm ise şöyle dedi:

      “-Vallâhi mutlaka ineceksin! Öldürüldüğü taktirde ailene bakacak, esir düştüğün taktirde fidye verip seni kurtaracak olan bir adam için nasıl olur da deveden inmezsin?”

Abdullah bin Avvâm, bunun üzerine deveden indi ve Hâkim bin Hizâm’ı deveye bindirdiler. Hizâm kurtuldu, kendi devesinin üstünde olan Abdurrahman da kurtuldu. Fakat, devesini veren Abdullah’a yetiştiler ve onu küfür saflarında iken Müslümanlar öldürdüler.

Zübeyr bin Bekkâr şöyle andı:

      “-Onun adı Câhiliye devrinde Abü’l-Kâbe idi. Resûlullâh (s.a.v) ona, Abdurrahman adını koydu. Yermük günü şehid düştü. Oğlu Abdullah ise; Dâr günü (Hz.Osman’ın şehid edildiği ğün) öldürüldü!”

Abdurrahman bin Avvâm Mekke’nin Fethi günü Müslüman olup Resûlullâh (s.a.v)’ın sohbetinde bulundu. Derim ki: Bu sonuncusunu İbn-i Abdilber tahric edip şöyle dedi: Adevi, Kitabu’n-Neseb’de der ki:

      “-Hassan bin Sâbit, bu Abdurrahman yüzünden Avvâm’ı hicvetti!”

Dedi ki:

      “-Bu Abdullah bin Zübeyr’in yüzündendi!”diyenlerin bu sözü doğru değildir. Ebû Musa onu, İbn-i Mende’ye karşı not etti.

Ebû Said es-Sükkeri’nin telif ettiği Hassan’ın Divanı’nda okudum; Muhammed bin Habib’den nakledilmiştir, dedi ki:

“-Abdurrahman bin Avvâm Resûlullâh’a eziyet ettiği için, Hassan, Avvâm ailesini hicvetmiştir. Abdurrahman bin Avvâm daha sonraları ise Müslüman oldu. Çocuğu olmadı. Hassan’a şu sözünü okudu:

“-Beni Esed, Huveylid ailesine ne oluyor ki, her gün Kıbtilere karşı sevgi gösterisinde bulunuyorlar?

Gözleri cam (balık gözü) gibidir. Sakalları kösedir, hilkat bakımından Kâ’b’a ters düşmektedir.

Ebû el-Avvâm’ın hayatının hakkı için, Huveylid bir sabah onu evladlık etti. Ve evladlığı bir şarta bağlandı!”

Bu konuda Hassan’ın birkaç şiiri daha vardır ki, o şiirlerde Hassan, Zübeyr bin Avvâm’ı övmüştür. O övdüğü beyitlerinden bir tanesi şudur:

      “-Resûlullâh’ın dininde ve gösterdiği nurlu yolda sebat etmiştir. Havarisi! Söze aynı sözle mukabele edilir!”

Belâzuri der ki:

      “-Abdurrahman bin Avvâm (r.a), Hz.Ömer’in devrinde öldü!” 1

Abdurrahman bin Avvâm (r.a) hakkında bundan fazla bilgi elimizde mevcud değildir.

Şübhesiz ki, en doğrusunu Allâh bilir. Allâh, onlardan razı olsun.


1- el-İsabe İbn-i Hacer el-Askalani-3-331-332-No-5182