Grip nedeniyle akciğerlerde oluşan bronşit, alerji yüzünden zatürreye çevirerek, hastanın hayatını tehdit ediyor.

Memorial Hastanesi KBB Bölümü’nden Op. Dr. Pınar Korlu, domuz gribinden en çok etkilenen hasta grubunun alerjik hastalar olduğunu belirtiyor.

Alerjik hasta grubu, alerjik nezle ve alerjik astım hastaları arasındaki alerji ile bağlantılı tüm hastaları kapsamaktadır. Alerjik hasta grubunun gribal enfeksiyonlara karşı çok daha dikkatli davranması gerekir. Çünkü alerjik hastalıklar gribin, özellikle de domuz gribinin etkilerinin daha çok ortaya çıkmasına neden olur; hasta yatağa düşer ve hastalık daha ağır bir tabloyla seyreder.

Alerjenlerin solunum yolları daha çabuk tıkanır!

Domuz gribinin en karakteristik tablosu, burun ve kulak yolları ile solunum yollarını tıkayıcı bir etkiye sahip olması, dolayısıyla akciğerlere doğru hızla ilerleyerek solunum yetmezliğine neden olmasıdır. Hastanın geniz yolu tıkandığında kulak tıkanması ve bununla birlikte basınç ortaya çıkar. Kulaklarda açılıp kapanma hissi ve tıkanıklık alerjik olmayan kişilerde bile ortaya çıkabilen bir durumdur. Alerjik bir kişinin solunum yollarında ödem de olduğu için, araya giren ödem artırıcı faktör olan grip, bu şikayetleri daha da artırır. Domuz gribi solunum yollarını çok çabuk etkileyerek hızla yayıldığı için akciğerlerde zatürre gelişebilir ve hasta solunum yetmezliği tehlikesi ile karşı karşıya kalabilir.

Alerjik hastalar gribe karşı önlem almalı!

Alerjik hastalar genel olarak sürekli doktor kontrolünde hastalıklarını baskılayıcı tedavi altında olmalıdır. Ancak alerjik hastalıkların alevlendiği ve hastaların özellikle dikkatli olmaları gereken dönemler vardır. İlkbahar ve sonbahar dönemlerinde hastalık belirgin bir şekilde ortaya çıkmadan doktora başvurmak ve baskılayıcı ilaçları düzenli olarak kullanmak çok önemlidir. Alerjik hastaların özellikle ilaçlarının ayarlanması ve doktor kontrolünde olmaları gerekir.

Alerji vücudun direncini düşürür

Gribal enfeksiyonlarda vücut direncinin önemi çok büyüktür. Halsizlik, kırgınlık, yüksek ateş ve burun akıntısı gibi belirtilerle kendini gösteren hastalık, düşük bir bağışıklık sistemi ile karşılaştığında hastayı kısa zamanda yatağa düşürür. Dinlenme, beslenme alışkanlıkları, yorgunluk, stres gibi faktörler de bir araya gelince hastalığın seyri olumsuz etkilenir. Alerjik hastalar vücut dirençleri düşük olduğundan, akciğer enfeksiyonlarına neden olan geniz akıntısının durdurulmasına yönelik ilaç tedavisinin uygulanması, bu hastalarda çok önemlidir.

Alerji hastaları hastalık alevlenmeden doktora başvurmalı

Özellikle sonbahar ve ilkbahar dönemlerinde alerji şikayetleri alevlenmektedir. Alerji hastalarının özellikle bu dönemlerde mevsimsel şikayetlerini kontrol altında tutmak için doktora başvurmaları ve ilaçlarını aksatmamaları çok önemlidir. Kış dönemine girerken de hastaların bağışıklık sistemini güçlü tutmak için ilaç tedavisi ile birlikte gribal enfeksiyonlardan korunmak için beslenme ve uyku düzenine dikkat etmeleri gerekir. Gribe yakalanmak bir yerden sonra hastanın elinde olmayan bir durumsa da korunmak ve daha hafif bir şekilde atlatmak için, alerji hastasının durumunu takip etmesi koruyucu bir önlem olacaktır.

Çocukları alerjik olan aileler de dikkat etmeli!
Alerjik çocuğu olan ailelerin çocuklarının durumlarını doktorları ile düzenli olarak takip etmeleri, ilaçlarını kullanmaları, ev ortamını alerjenlerden uzaklaştırılmaları, beslenme ve uyku düzenine dikkat etmeleri ve  kalabalık ortamlarda bulunmamalarına özen göstermeleri gerekmektedir.

Domuz gribi virüsüne karşı yüzey temizliği yapılırken, 50 ölçü suya bir ölçü çamaşır suyu, enfekte yüzeyin temizliğinde de dokuz ölçü suya bir ölçü çamaşır suyu katılması gerektiği belirtildi.

Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER) Bulaşıcı Hastalıklar Komisyonu üyesi Yardımcı Doç. Dr. Esin Kulaç, “domuz gribine” karşı okulların, toplu taşıma araçlarının ve kamuya açık alanların ilaçlandığını hatırlatarak, “Ancak ilaçlamada kullanılan maddelerin içeriği ve yapılan işlemin bilimselliği konusunda şüpheler bulunmaktadır. Ayrıca bu maddelerin gereksiz ve fazla kullanılması da insan sağlığına zarar verebilmektedir” uyarısında bulundu.

Güneş ışığına oldukça duyarlı olan grip virüsünün, başlıca bulaşma yolunun damlacık yoluyla olduğunun bilindiğini anlatan Kulaç, diğer damlacık yoluyla bulaşan mikroorganizmalarda olduğu gibi sıklıkla kapalı ortamlarda bulaştığını söyledi. Kulaç, bu nedenle ev, okul, hastane bekleme salonu, iş yeri ve otobüs gibi kapalı alanların iyice havalandırılmasının, pandemik gribin bulaşmasını önlemede etkin bir kontrol yöntemi olduğunu vurguladı.

“JELİN EL YÜZEYİNDE İYİCE KURUMASI BEKLENMELİ”

Kulaç, hasta kişilerin öksürüp hapşırmasıyla havaya yayılan enfekte damlacıkların, bir süre havada asılı kaldıktan sonra sandalye, masa, kapı kolu, klavye gibi yüzeylere bulaşabildiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Ortam ısısı, nem oranı, güneşlenme durumu ve yüzey özelliği gibi etkenlere bağlı olmakla beraber, grip virüsünün bu yüzeylerde 2-48 saat arasında canlı kalabildiği rapor edilmektedir.

Grip virüsünün bulaştığı bir yüzeye dokunduktan sonra, ellerin ağız, göz ve burna götürülmesiyle de hastalık bulaşabilir. Olası ya da kesin enfekte yüzeylere dokunulmamalı, kazara dokunulursa eller hemen su ve sabunla 15-20 saniye süreyle yıkanmalıdır. Bu nedenle okul ve hastane gibi toplu yaşam alanlarında su ve sabuna erişimin düzenli olarak sağlanması çok önemlidir.

Su ve sabunun bulunmadığı ortamlarda el temizliği için el dezenfektanları kullanılabilir. El temizleme jeli kullanılacaksa, jelin el yüzeyinde iyice kuruması beklenmelidir. Bununla birlikte bu dezenfektanların alerjik reaksiyonlara neden olabileceği de unutulmamalıdır.”

“KAPLARIN SICAK SU VE DETERJAN İLE YIKANMASI YETERLİ”

Grip virüsünün yayılmasını önlemek için geniş yüzeylerin dezenfeksiyonunda pek çok madde kullanılmasına karşın, deterjan ve suyla yapılacak temizliğin yeterli olduğunun rapor edildiğini anlatan Kulaç, masa, kapı kolu, banyo, mutfak tezgahı, oyuncak gibi araç gerecin günlük temizlikte kullanılan deterjanlarla temizlenmesinin uygun bulunduğunu bildirdi.

Kulaç, günlük kullanılan temizlik maddeleri dışında klor, hidrojen peroksit, iyotlu antiseptikler ve alkol gibi bazı kimyasal maddelerin kullanılabileceğini ifade ederek, küçük çocukların eğitim gördüğü kreşlerde çevre ve oyuncak temizliğine özen gösterilmesi ancak yapılan günlük temizliğe ek olarak dezenfeksiyon yapılmasının gerekli olmadığını söyledi.

Yüzey temizliğinde çamaşır suyu (yüzde 5′lik sodyum hipoklorit) kullanılacaksa, 50 ölçü suya bir ölçü çamaşır suyu konularak hazırlanan karışımla yüzey temizliğinin yapılmasının yeterli olduğunu belirten Kulaç, şunları kaydetti:
“Temizlenen yüzey iki dakika ıslak bekletilmeli ve sonra kurumaya bırakılmalıdır. Eğer enfekte bir yüzeyin temizliği yapılacaksa, dokuz ölçü suya bir ölçü çamaşır suyu katılarak hazırlanan karışım kullanılmalı. Çamaşır suyunun temizlikte kullanılamayacağı aside dayanıksız metal yüzeyler için (çelik gibi) yüzde 70′lik izopropil alkol solüsyonu kullanılabilir. Enfekte yüzey temizliğinde yüzde 70′lik alkol organik madde ile temas olduğunda inaktif duruma geçeceğinden kullanılmamalı.

TEMİZLİKTE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER:

- Yüzey temizliğinde tek kullanımlık kağıt havlu gibi ürünler tercih edilmeli.
- Grip virüsünün 70-100 derecee öldüğü bilindiğinden, kapların sıcak su ve deterjan ile yıkanması (bulaşık makinesi) yeterli.
- Enfekte havlu, yatak çarşafı ve giysiler silkelenmemeli, hastane ortamında veya evde enfekte olan her türlü araç gereç taşınırken dikkatli olunmalı. Aksi taktirde havaya bu araçlardan enfekte aerosoller karışabilir ve kişileri enfekte edebilir.
- Tuvalet gibi geniş topluluklar tarafından kullanılan alanların ve çeşitli yüzeylerin temizliğinin sıklığı konusunda günlük temizliğin yeterli olduğu bildirilmektedir.
- Dezenfektanların odalara sprey şeklinde kullanılması sakıncalı sonuçlar doğurabileceği gibi faydası da saptanmamıştır. Kuru toz alma şeklinde veya süpürge ile yapılacak bir temizlik havada aerosollerin oluşmasına neden olabileceğinden uygulanmamalı.
- Olası enfekte yüzeylerin temizlenmesinde personelin eldiven, gözlük, cerrahi maske, tek kullanımlık önlük gibi koruyucu önlemleri alması gereklidir.”

Dost sohbetleri, gazete haberleri ve televizyonlarda hep o var. Aklıma “Samimiyeti böyle sürdürürsek bulaşmayı nasıl önleyeceğiz” diye sormak bile geliyor ama sırada başka sorular var…

Sık sorulan soruların başında, “alınması gereken önlemlerin neler olduğu” geliyor. Korunmanın temel noktalarını aslında hepimiz çok iyi öğrendik:

“Gripli olanlardan en az bir metre uzak duracağız, gripsek öksürürken aksırıp hapşırırken ağzımızı, burnumuzu kâğıt mendille kapatacağız ve hemen o mendilleri çöpe atacağız. Hasta olduğunu bildiğimiz kişilerin eşyalarını kullanmayacağız, özellikle aynı havlulara elimizi, yüzümüzü sürmeyeceğiz.

Mümkünse onların istirahat ettikleri odayı ayıracağız, aynı yatağı paylaşmayacağız, onlarla kesinlikle öpüşüp koklaşmayacağız. Hasta olsun olmasın herkesle başımızla, gözlerimizle selamlaşacağız.

Özetle bu kış el sıkmayı, sarılıp kucaklaşmayı kesinlikle unutacağız. Sırası gelmişken şimdiden hatırlatalım: Bayramda el öpmek de yok! Büyüklerimize saygılarımızı, sevgilerimizi bildireceğiz ama bunu sözle, gözle ifade edeceğiz.”

Bunları unutmamamız gerekiyor ama benim hatırlatmak istediğim iki önemli nokta daha var. Bunlardan biri beslenme konusunda yapılacak işleri çok fazla abartmamız, diğeri ise aynı hatayı işin psikolojisinde de yapmamız.

NE YİYELİM, NE İÇELİM

Sebze ve meyveden zengin beslenmenin, tam tahılları daha fazla yemenin ve özellikle de hayvansal proteinlere bugünlerde daha çok ağırlık vermenin faydası inkar edilemez. Özellikle probiyotikten zengin hayvansal protein kaynaklarının bağışıklık sistemine hızlı uyarılar yapabileceği düşüncesindeyim. Yani her zamankinden daha çok yoğurt ve kefir yemekte fayda var.

Ama “bitki tüccarlarının” gazına gelip konuyu “her gün bir diş sarımsak, bir baş soğan, bir avuç kırmızı biber, bir tutam maydanoz” noktasına taşırsanız, hem fazla bir fayda görmez hem de boşa zaman kaybedersiniz.

Sebze ve meyvelerin bol yenmesi iyi bir şey ama biz zaten bu konuda fena değiliz. Bana göre sorun, protein tüketimimizdeki eksiklikte. Ucuz protein kaynaklarına biraz daha yüklenmemizde fayda var. Et, tavuk, balık da önemli. Özellikle ucuz, pahalı demeden imkanınız varsa sık sık balık yiyin. Bitkisel proteinlere (bakliyat) daha çok yer verin.

Önemli bir nokta daha var: Vücuda daha fazla D vitamini kazandırmak… D vitamininin bağışıklık sistemini desteklemede neredeyse C vitamininden bile güçlü olduğunu unutmayın. D vitami-ninden zengin besinler yemeyi veya D vitamini güçlendirilmiş olan yiyecekleri tercih etmeyi unutmayın. Bu konuda beslenme ve diyet uzmanı Güneş Aksüs’ün yazdıklarını dikkatle okuyun.

ENDİŞENıN FAZLASI ZARARLI

Domuz gribi konusunda yaptığımız ikinci hataya gelince… Konunun çok fazla abartılması ve önlemlerin biraz şişirilmesi can sıkıcı noktalara gelebiliyor.

Böyle giderse değil tiyatroya, sinemaya gitmek, otobüse binmek, bir lokantada yemek yemek, dost ziyaretleri gibi medeni ilişkilerden bile vazgeçme yoluna gideceğiz.

Bir okurum “Oğlumu askere göndereyim mi, erteleyeyim mi” diye soruyor. Yani domuz gribinden korunma telaşı neredeyse bir panik haline getiriliyor.

Daha önce de yazdım ama bir daha hatırlatayım: Endişe ve korku hali, bağışıklık sistemini bozar. Eğer endişe ve korkunuzu abartırsanız, vücudunuzun griple mücadelesini daha baştan kaybetmiş olursunuz.

Koruyucu önlemler yönünden yapabilecekleriniz üzerine bilgilenmeye ve bunları hayata geçirmeye odaklanın ama işin suyunu çıkarmayın.

Doğru beslenmek, istirahat etmek, elleri düzenli olarak günde 5-6 kez bol sabunlu suyla yıkamak (ama bu el yıkama işini de abartmamak, takıntı haline getirmemek şart) ve gripli olduğu bilinen veya şüphelenilenlerden uzak durmak çoğumuz için yeterli önlemlerdir.

Kısacası Domuz gribi hayatımızın merkezi olmasın, hayat devam ediyor…

D vitamini zengini besinler

En önemli kaynak güneş ışınlarıdır ama D vitamini yüksek oranda bulunduran besinler balık, yumurta, tereyağı, peynir, süt ve ürünlerinden faydalanmakta yarar var.

Bazı balıklarda D vitamini daha yüksektir: Sardalya, uskumru, alabalık bunların en önemlileridir.

Öneriler
- Her sabah peynir yiyin.
- Kolesterol probleminiz yoksa, haftada 2-3 gün kahvaltılarınızda 1 tatlı kaşığını geçmeyecek şekilde tereyağı yiyin.
- Her gün 1 yumurta yiyin. (Kahvaltıda, menemen içinde veya yumurtalı ıspanak şeklinde.) Tabii ki kolesterol sorununuz yoksa…
- Her gün 2 bardak süt-yoğurt önerilir.
- Günaşırı 1 bardak kefir veya probiyotik yoğurt iyi gelir.
- Haftada 2-3 akşam ızgara balık ve salata yiyin.
- Dışarıda yemek yiyorsanız, ton balıklı salata isteyin.
- D vitamini ile zenginleştirilmiş tahıl gevrekleri tercih edin.

Ense ağrılarına dikkat!

Birden bire başlayan ve ense bölgesinde, başın arka kısmında belirginleşen, başta basınç şişkinlik ve kasılma hissine yol açan sürpriz baş ağrılarıyla karşılaştığınızda hemen tansiyonunuzu ölçtürmeyi ihmal etmeyin. Çünkü bu tip ağrılar çoğu zaman kan basıncındaki ani yükselmelerden, özellikle de küçük tansiyon artışlarından kaynaklanabiliyor.
Küçük tansiyon (diasistolik basınç), her yaşta 85 mmHg’nin altında olmalı ve bu değerin üzerinde kaldığında nedenleri araştırılmalı, tedavi için çalışmalar yapılmalı.